Uważaj, aby nie stracić dopłat w „Rodzinie Na Swoim”?

Podpisując jakąkolwiek umowę kredytową klient nakłada na siebie obowiązki z nią związane, np.: terminowe spłacanie rat, czy konieczność płacenia za ubezpieczenie nieruchomości przez cały okres kredytowania. Zaciągając jednak kredyt w ramach rządowego programu Rodzina Na Swoim na kredytobiorcę nakładane są jeszcze dodatkowe zobowiązania, których niedopełnienie może być bardzo kosztowne.

Kiedy można stracić dopłaty?

Zgodnie z Art. 9 Ust 3. Ustawy o finansowym wsparciu rodzin i innych osób w nabywaniu własnego mieszkania (tekst jednolity Dz. U. z 2012, poz. 90) dopłaty są wstrzymywane w przypadku zaistnienia jednego z trzech zdarzeń. Bank Gospodarstwa Krajowego przestaje wypłacać dopłaty w sytuacji postawienia kredytu w stan natychmiastowej wymagalności, w momencie nabycia przez kredytobiorcę innej nieruchomości mieszkaniowej lub w chwili, gdy zmieni się przeznaczenie finansowanej kredytem Rodzina Na Swoim nieruchomości na cel inny niż zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych.

Co dostałeś, musisz zwrócić

Cofnięcie dopłat w programie RnS wiąże się również z koniecznością oddania dopłaconych przez Bank Gospodarstwa Krajowego środków do danego kredytu. Klient będzie musiał zwrócić wszystkie otrzymane środki tylko w przypadku, gdy umowa kredytowa została wypowiedziana z określonych przyczyn opisanych w Art. 9 Ust. 4 Ustawy. Zwrot dopłat będzie konieczny w sytuacji, gdy środki zostały wykorzystane niezgodnie z jego przeznaczeniem lub gdy kredyt Rodzina Na Swoim został wyłudzony i klient został prawomocnie za to skazany. O ile te dwie przyczyny wymagają działania z premedytacją, o tyle dwie pozostałe okoliczności do zwrotu dopłat mogą wynikać czasami z niewiedzy klienta, czy przeoczenia terminów. W przypadku, gdy zaciągając kredyt klient jest najemcą nieruchomości lub przysługuje mu lokatorskie prawo do nieruchomości, wówczas jest zobowiązany w terminie 6 miesięcy od podpisania umowy kredytowej odstąpić od odpowiednich umów. Jeśli tego nie zrobi, bank udzielający kredytu jest zobowiązany do wypowiedzenia umowy kredytowej i postawienia wierzytelności w stan natychmiastowej wymagalności. Oznacza to konieczność szybkiej spłaty całego kredytu i konieczność zwrócenia całości potrzymanych dopłat. Z tego powodu koniecznie należy pamiętać o rozwiązaniu umowy najmu czy zrzeczeniu się praw do mieszkania lokatorskiego, gdyż zaniedbanie tych czynności będzie bardzo kosztowne. Dopłaty do odsetek należy także zwrócić w momencie, gdy nabędziemy inną nieruchomość i nie zawiadomimy banku o tym fakcie w odpowiednim terminie. Podobnie sytuacja wygląda, jeśli nieruchomość, na którą zaciągnięto kredyt Rodzina Na Swoim będziemy wykorzystywać w innym celu niż zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych.

Tego nie wolno robić mając kredyt w RnS

Ostatnia nowelizacja Ustawy, która weszła w życie w sierpniu 2011 roku wprowadziła ograniczenia i dodatkowe obowiązki w okresie otrzymywania dopłat, czyli przez pierwsze 8 lat kredytu. W tym czasie kredytobiorca nie może stać się właścicielem innej nieruchomości mieszkaniowej, z wyłączeniem spadkobrania. Oznacza to, że w ciągu 8 lat nie można kupić czy otrzymać w darowiźnie mieszkania czy domu, nawet w ułamkowej części własności. Jedynym wyjątkiem jest spadek, ustawodawca dopuścił możliwość nabycia nieruchomości tylko w takiej formie. W tej samej nowelizacji wprowadzono zapis, że nieruchomość finansowana kredytem Rodzina Na Swoim musi być przeznaczona na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych. Konsekwencją tego zapisu jest fakt, że w okresie otrzymywania dopłat mieszkanie czy dom nie mogą być przedmiotem najmu, czy też nie może być w nim prowadzona działalność gospodarcza. Wyjątkiem, zgodnie z interpretacją Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, jest tylko możliwość zarejestrowania jednoosobowej działalności gospodarczej w kredytowanej nieruchomości. W takiej sytuacji nie traci się prawa do dopłat. Jednak, jeżeli kredytobiorca wynajmie nieruchomość lub zmieni jej przeznaczenie, to zobowiązany jest do zawiadomienia banku o tym fakcie w ciągu 14 dni. Wówczas dopłaty do odsetek są wstrzymywane, bez konieczności ich zwrotu. W sytuacji niedopełnienia tego obowiązku oraz w momencie, gdy bank uzyska informacje o złamaniu Ustawy w tym zakresie umowa kredytowa zostanie wypowiedziana, już ze skutkiem zwrotu otrzymanych dopłat.

Konieczny kontakt z bankiem

Podsumowując, zatem, jeżeli nieruchomość wynajmujemy lub zmieniamy jej przeznaczenie koniecznie należy o tym zawiadomić bank w ciągu 14 dni. Wówczas jedyną konsekwencją jest utrata dalszych dopłat. Niedopełnienie tego obowiązku to wypowiedzenie umowy kredytowej oraz natychmiastowy zwrot kapitału i otrzymanych dopłat. Ograniczenia w dysponowaniu kredytowaną nieruchomością zostały wprowadzone 31 sierpnia 2011 roku. Jednak zgodnie z interpretacją Ministerstwa TBiGM przepisy te obowiązują wszystkich beneficjentów programu niezależnie od daty podpisania umowy kredytowej. Spłacając kredyt Rodzina Na Swoim należy pamiętać o obowiązkach wynikających z podpisanej umowy kredytowej. Nabycie innej nieruchomości czy zmiana jej przeznaczania oraz niezawiadomienie o tym banku w ciągu 14 dni oznacza, że bank musi wypowiedzieć umowę. Ustawodawca nie pozostawił bankom możliwości interpretacji, tylko zgodnie z zapisami ustawy kredyt musi być postawiony w stan natychmiastowej wymagalności. Klient nie ma możliwości wytłumaczenia się, czy renegocjacji warunków umowy. Nawet jednodniowe spóźnienie się z dostarczeniem określonych dokumentów będzie brzemienne w skutkach oraz bardzo kosztowne. Michał Krajkowski